మాన‌వ జీర్ణ వ్య‌వస్థ‌, దాని విధులు!

digestion syteme and process

 

మాన‌వ జీర్ణ వ్య‌వస్థ‌, దాని విధులు!

మ‌నిషి జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ కీల‌క ప‌నుల‌ను చేస్తుంది. అది స‌రిగ్గా ప‌ని చేయ‌క‌పోతే శ‌రీరానికి కావ‌ల‌సిన శ‌క్తి ల‌భించ‌దు. దాంతో శ‌రీర నిర్మాణం స‌రిగ్గా జ‌ర‌గ‌దు. మా శరీరం ఎన్నో ప్రక్రియలు జరుగుతాయి. అవి ఎలా జ‌రుగుతాయో తెలుసుకోవ‌డం చాలా ఉత్త‌మం. అలా తెలుసుకోవ‌డం వ‌ల‌న మ‌న‌కు ఎంతో లాభం జ‌రుగుతుంది. స‌మ‌స్యలు వ‌స్తే.. ఎలా పరిష్క‌రించాలో కూడా తెలుస్తుంది. జీర్ణక్రియ ఒక‌ క్లిష్టమైన ప్రక్రియ.దాన్ని తెలుసుకుంటే ఎన్నో లాభాలు ఉంటాయి.

జీర్ణ వ్యవస్థ నిర్మాణంః

మానవ జీర్ణ వ్యవస్థ నిర్మాణం, ఫంక్షన్ లు జ‌రుగుతాయి.ఈ వ్య‌వ‌స్థ‌లో అన్ని ర‌కాల‌ విటమిన్లు, పదార్థాలు పాలు పంచుకుంటాయి. వీటిని జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ శక్తి గా మార్చుతుంది. దీంతో శ‌రీర అవ‌య‌వాల ఎదుగుద‌ల జ‌రుగుతుంది. అలాగే ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే ఈ వ్య‌వ‌స్థ కీల‌క పాత్ర పోశిస్తుంది. అలాగే కణజాలాలు , కణాల వ్యయంతో ఇది పునరుద్ధరించబ‌డుతుంది. అలాగే అప్డేట్ చేయ‌బ‌డుతుంది.

మ‌నిషి జీర్ణ వ్యవస్థలో ప‌లు భాగాలు ముఖ్యపాత్ర పోశిస్తాయి. వాటిల్లో నోరు, ఆస్యకుహరం, గ్రసని, ఆహార వాహిక, జీర్ణాశయం, చిన్నపేగు, పెద్దపేగు, పురీష నాళం, పాయువు ముఖ్య‌మైన‌వి. మ‌న నోటితో ఆహారాన్ని తీసుకోవడాన్ని అంతర్ గ్రహణం అని పిలుస్తారు.

అయితే మ‌న నోటిలో మూడు జతల లాలాజల గ్రంథులు ఉంటాయి. అవి.. 1. అథోజంభిక (పై దవడలో ఉంటాయి) 2. అథోజిహ్విక (నాలుక కింద ఉంటాయి) 3. పెరోటిడ్ (చెవి దగ్గర ఉంటాయి.) ఈ లాలాజల గ్రంథులు సంక్లిష్ట నాళాశయ గ్రంథులు. ఇవి శ్లేష్మకణాల‌ను క‌లిగి ఉంటాయి. లాలాజల గ్రంథుల ముఖ్య ప‌ని లాలాజలాన్ని స్ర‌వించ‌డం. అయితే ఈ లాలాజలం కొద్దిగా క్షార గుణాన్ని క‌లిగి ఉంటుంద‌. ఇందులో టయలిన్ అనే ఎంజైమ్ కూడా ఉంటుంది.

ఇక మ‌న నోటి ద‌గ్గ‌ర‌కు వ‌స్తే.. మ‌న నోట్లో నాలుగు ర‌కాల దంతాలు ఉంటాయి. ఇవి కూడా వేరు వేరు నిర్మాణాల‌ను క‌లిగి ఉంటాయి. అందుకే వీటిని విషమ దంతాల‌ని పిలుస్తారు.ఈ ర‌కాల్లో కొరకు పళ్లు, నములు దంతాలు, విసరు దంతాలు ఉంటాయి. జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ‌లో నోరు ప్ర‌ముఖ పాత్రం పోషిస్తుంది. అది న‌మ‌ల‌డం వ‌ల‌న మ‌న‌కు ఎన్నో లాభాలు ఉన్నాయి. ఇది జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ‌లో మొద‌టి ద‌శ‌. ఇలా జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ‌లో ప‌లు శ‌రీర అవ‌య‌వాలు పాటు పంచుకుంటాయి. ఎన్నో గంథులు త‌మ త‌మ విధుల‌ను నిర్వ‌హిస్తాయి.

ఆహార ప‌దార్థ‌ల‌ను ఎక్క‌డ ఉంచాలో మీ నోటికి భాగా తెలుసు క‌దా.. అయితే ఇది జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ‌లో భాగం అని మాత్రం చాలా త‌క్కువమందికి తెలుసు. మీ నోటిలోని పళ్లు తిన్న‌ ఆహారాన్ని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా విడగొడుతుంది. దాంతో ఆహారంలో ఉండే పోషకాలను ఆహారం నుంచి విడుద‌ల అవుతాయి. దాంతో శ‌రీరం ఆ పోశ‌కాల‌ను గ్ర‌హించి శ‌క్తిగా మార్చుతుంది.

ప‌ళ్లు ఆహారాన్ని విడ‌కొడితే.. రుచి నాలుక‌లు కార్బోహైడ్రేట్, ప్రోటీన్, కొవ్వు వంటి ప‌దార్థ‌ల‌ను గుర్తుప‌ట్టి మీకు రుచిని తెలియ‌జేస్తాయి. దాంతో మీ జీర్ణవ్యవస్థలో తగిన ఎంజైములు ఉత్పత్తి అవుతాయి. అలాగే కొన్ని గ్రంథులు విడుద‌ల చేస్తాయి. మ‌న లాలాజలంలో ఎంజైమ్ ఉంటుంది. అది ఆహారాన్ని పొడవైన కార్బోహైడ్రేట్ అణువులను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. మ‌న లాలాజ‌లం మ‌న‌కు ఎంతో ఉప‌యోగ‌ప‌డుతుంది. లాలా జ‌ల గ్రంథులు నిరంత‌రం దీన్ని స్ర‌విస్తాయి. మ‌నం తినే స‌మ‌యంలో కూడా ఇది మ‌న పొట్ట‌లోనికి ఎక్కువ మోతాదులో పోతుంది. ఈ ఎంజైమ్ వ‌ల‌న‌ 10 శాతం నుండి 30 శాతం కొవ్వు మధ్య కడుపులో హైడ్రోలైజ్ అవుతుంది.

మ‌నం మింగిన ఆహారం కడుపులో ప‌డిపోగానే ప‌లు గ్రంథులు ప‌లు ఆమ్లాల‌ను విడుద‌ల చేస్తాయి. దాంతో ఆ ఆహారం మ‌రింత చిన్న చిన్న అణువులను విడిపోతాయి. పెప్సిన్ అనే ఎంజైమ్ ఆహారాన్ని ప్రోటీన్లను అమైనో ఆమ్లాల చిన్న గొలుసులుగా మారుస్తుంది. పెప్సిన్ మింగిన ఆహారంలో ప్రోటీన్లపై పనిచేయడం ప్రారంభిస్తే.. జలవిశ్లేషణ ప్రతిచర్య స్టార్ట్ అవుతుంది.

కడుపులోని ఆహార కణాలను కదిలించడం వ‌ల‌న ప్రోటీన్లలోని పెప్టైడ్ బంధాలను విచ్ఛిన్నం జ‌రుగుతుంది.దీని త‌ర్వాత గూపీ పదార్ధం పేగుల పైభాగంలోకి వస్తుంది. త‌ర్వాత అది చిన్న ప్రేగులోకి పోతుంది. ఈ పెద్ద ప్రేగు చాలా పొడవుగా ఉంటుంది. పాక్షికంగా జీర్ణమైన ఆహారం చిన్న ప్రేగులోకి రాగానే అందులో పైత్య , ప్యాంక్రియాటిక్ రసాలు క‌లుస్తాయి. ఇవి కొవ్వుల‌ను, కార్బోహైడ్రేట్లను జీర్ణం చేయడానికి సాయ‌ప‌డ‌తాయి.

ఇలా జీర్ణక్రియలో కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు చిన్న ప్రేగులలో వాటి సరళమైన రూపాలతో విడిపోతాయి. లాస్ట్ కు జీర్ణవ్యవస్థలో చాలా గంటలు త‌ర్వాత కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు , ప్రోటీన్లు అన్నీ చిన్న భాగాలుగా మారిపోతాయి. అప్పుడు వాటిని శ‌రీరం గ్ర‌హించి ప‌లు ప‌నుల ద్వారా వాటిని శుద్ది చేసి మ‌న‌కు శ‌క్తిని ఇస్తుంది. అందుకే జీర్ణ వ్య‌వ‌స్థ ఎంతో లీడ్ రోల్ ప్లే చేస్తుంద‌ని చెప్పొచ్చు.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *